Niềm tự hào của một dòng họ

(Baonghean) - Nằm bên hữu ngạn dòng Lam, làng Đô Đặng (nay thuộc xã Đặng Sơn - Đô Lương) trải dài theo những rặng cây xanh và cánh đồng bát ngát. Ngôi làng mấy trăm năm lịch sử này có nhiều điều đáng để tự hào, trong đó, dòng họ Hoàng Trần bao đời nay một lòng theo cách mạng, lấy cả từ đường để làm nơi hoạt động bí mật...

Về Đặng Sơn những ngày này, chúng tôi được chứng kiến không khí vui tươi, náo nức, khắp nơi cờ đỏ tung bay, lúa hè - thu cũng đang vào kỳ thu hoạch. Con đường dẫn về nhà thờ họ Hoàng Trần - Di tích lịch sử quốc gia rợp bóng cây xanh và màu cờ đỏ thắm. Ông Hoàng Trần Kháng - Trưởng tộc đang tranh thủ dọn dẹp, chỉnh trang lại khuôn viên nhà thờ để đón chào ngày trọng đại, ngày kỷ niệm 85 năm Xô viết Nghệ Tĩnh. Nhà thờ Hoàng Trần được dựng trên 100 năm, là cơ sở hoạt động của chi bộ đảng địa phương trong những ngày đầu thành lập. Toàn bộ cấu kiện và các đồ thờ tự, tế khí đều nhuốm “màu thời gian”. Con cháu của dòng họ Hoàng Trần có nhiều người tham gia lãnh đạo phong trào đấu tranh cách mạng tại địa phương, góp phần cùng nhân dân làm nên thắng lợi, khẳng định tinh thần và ý chí của dân tộc Việt Nam.
Miếu thờ các liệt sỹ của dòng họ Hoàng Trần (xã Đặng Sơn - Đô Lương).
Miếu thờ các liệt sỹ của dòng họ Hoàng Trần (xã Đặng Sơn - Đô Lương).
Theo tư liệu lịch sử và gia phả dòng họ, nhà thờ họ Hoàng Trần được xây dựng năm 1884, là nơi thờ thần tổ Mạc Đăng Lượng, và cụ Hoàng Đăng Ích - những người có công đánh giặc giữ nước. Phát huy truyền thống của tổ tiên, con cháu dòng họ Hoàng Trần nhiều người đã đứng về phía cách mạng, sẵn sàng đóng góp của cải và hy sinh tính mạng cho sự nghiệp đấu tranh cách mạng. Đó là cụ Hoàng Trần Siêu (1870 - 1949), người nổi tiếng học giỏi và có chí khí, thi đỗ Tú tài năm 36 tuổi. Noi gương các vị tiền bối trong dòng họ, Hoàng Trần Siêu và em trai Hoàng Trần Đài từ chối các tước vị của triều đình và xin bà con dòng tộc lấy từ đường họ Hoàng Trần để mở lớp dạy học, khai mở tri thức cho con em trong vùng. Tương truyền, chí sỹ Phan Bội Châu từng đến vùng Đô Đặng và ghé nhà thờ họ Hoàng Trần để đàm đạo việc nước. Đây cũng là nơi hội họp, trao đổi tài liệu bí mật giữa cụ Phan và các bậc chí sỹ yêu nước trong vùng. Cụ Hoàng Trần Siêu cũng là người đứng ra vận động con cháu trong họ và nhân dân trong vùng phản đối thực dân Pháp kết án Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh và phản đối sưu cao, thuế nặng. Cụ bị địch bắt, tra tấn và giam cầm tại Nhà lao Vinh vào tháng 8/1931 vì tội danh “tham gia hoạt động cộng sản”. Ra tù, trở về quê hương, Hoàng Trần Siêu tiếp tục hoạt động, kêu gọi nhân dân trong vùng tiếp tục cuộc đấu tranh và mất vào cuối năm 1949. Năm 2012, Hoàng Trần Siêu được Đảng và Nhà nước công nhận “Người có công hoạt động cách mạng”. 
Chi bộ Đảng ở Đặng Sơn ra đời (3/1930), nhà thờ họ Hoàng Trần tiếp tục trở thành nơi hội họp của các đảng viên, cũng là nơi in ấn, cất giấu tài liệu. Trong cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh, Xứ ủy Trung kỳ và Tỉnh ủy Nghệ An đã chọn nơi đây làm điểm hội họp, tập trung quần chúng nhân dân và treo cờ Đảng, cũng là nơi làm việc của chính quyền Xô Viết ở Đặng Sơn. Thời kỳ này, dòng họ Hoàng Trần và người dân vùng Đô Đặng luôn tự hào vì có Hoàng Trần Thâm (1909 -1931) - một trong những “thủ lĩnh” của phong trào đấu tranh cách mạng. Thân phụ của Hoàng Trần Thâm là Hoàng Trần Đài, một sỹ phu yêu nước, từng tham gia chống Pháp từ phong trào Cần Vương. Sinh ra trong một gia đình, dòng họ và vùng quê giàu truyền thống yêu nước, lại sớm được tiếp xúc với các bậc túc nho có tư tưởng tiến bộ nên Hoàng Trần Thâm sớm được giác ngộ tinh thần cách mạng. Bản tính thông minh, hiếu học, lại được “gieo” ở vùng đất có nhiều bậc anh tài, Hoàng Trần Thâm trở thành niềm hy vọng của dòng họ và vùng quê Đô Đặng. Năm 1930, chàng thanh niên 21 tuổi ấy được đồng chí Nguyễn Phong Sắc, Bí thư Xứ ủy Trung Kỳ giới thiệu và kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Và không lâu sau, Hoàng Trần Thâm được bầu làm Bí thư Phủ ủy Anh Sơn. Với cương vị này, ông đã không quản ngày đêm để tập hợp và vận động quần chúng ủng hộ phong trào cách mạng, sẵn sàng đứng lên đấu tranh với kẻ thù. Về sau, ông còn được phân công phụ trách công tác tuyên truyền và kinh tài của Tỉnh ủy. Công việc lại bộn bề hơn, đi khắp nơi tuyên truyền vận động, lại phải lo kinh phí hoạt động cho Đảng. 
Sáng 1/6/1930, nhân dân khắp nơi trong vùng tập trung tại đình Phú Nhuận tham gia cuộc biểu tình đưa yêu sách tới Tri phủ Anh Sơn. Tại đây, đồng chí Hoàng Trần Thâm đã đứng lên diễn thuyết, phân tích rõ bản chất, âm mưu thâm độc của kẻ thù. Đồng thời, chỉ rõ con đường đấu tranh cách mạng, con đường đi tới độc lập, tự do. Thay mặt đoàn biểu tình, bà Hoàng Thị Ủy đưa yêu sách của quần chúng và buộc Tri phủ Hà Xuân Hải ký vào văn bản. Hơn 3 tháng sau, ngày 8/9/1930, đồng chí Hoàng Trần Thâm lãnh đạo nhân dân khắp toàn phủ Anh Sơn tiến hành biểu tình, đấu tranh cách mạng. Từ sáng sớm, nhân dân các tổng Đặng Sơn, Lãng Điền, Yên Lãng, Thuần Trung... đã bao vây phủ lỵ. Hoảng sợ trước sức mạnh của nhân dân, thực dân Pháp cho máy bay ném bom vào đội hình làm 9 người chết, nhiều người khác bị thương. 
Ngày 12/4/1931, trong lúc đang diễn thuyết tại vùng Hạnh Lâm (Thanh Chương), Hoàng Trần Thâm bị địch bắn lén và hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, để lại bao tiếc thương cho đồng chí, đồng bào và họ hàng, người thân. Noi gương các bậc tiền bối cách mạng, nhiều gia đình trong dòng họ Hoàng Trần đã tự nguyện đóng góp tiền của, tài sản và nuôi giấu cán bộ trong các thời kỳ đấu tranh bí mật. Qua các thời kỳ đấu tranh, nhà thờ họ Hoàng Trần luôn được chọn làm cơ sở hội họp, trụ sở hoạt động của chính quyền cách mạng. Vì thế, từ năm 1994, cùng với đình Phú Nhuận, nhà thờ họ Hoàng Trần được Nhà nước công là Di tích lịch sử quốc gia. Cùng với đó, 11 gia đình trong dòng họ được Chính phủ tặng Bằng khen có công với nước. 
Trong khuôn viên nhà thờ họ Hoàng Trần có một am thờ dành riêng cho các liệt sỹ là con em của dòng họ. Mỗi lần dâng hương cho tổ tiên, các thành viên dòng họ sẽ dâng hương cho các liệt sỹ. Đó là một cách để tri ân, xây đắp niềm tự hào truyền thống và nhắc nhở cháu con ghi nhớ công lao và sự hy sinhh của thế hệ tiền nhân. Dòng họ ấy có tới 65 người ngã xuống vì độc lập, tự do, trong đó có 7 liệt sỹ hy sinh trong thời kỳ đấu tranh 1930-1931 và 45 là cán bộ tiền khởi nghĩa. 
Tiếp nối mạch nguồn truyền thống, ngày nay con cháu dòng họ Hoàng Trần luôn nêu cao tinh thần đoàn kết, phấn đấu học tập, công tác và góp phần xây dựng giàu đẹp. Nhiều người là phó giáo sư, tiến sỹ, cán bộ, thương nhân, mỗi người một công việc nhưng ở họ có một điểm chung là luôn tự hào về quê hương và dòng họ.
Công Kiên

tin mới

Bộ Tư lệnh Quân khu 4 thăm, tặng quà chiến sĩ Điện Biên trên địa bàn thành phố Vinh

Bộ Tư lệnh Quân khu 4 thăm, tặng quà chiến sĩ Điện Biên trên địa bàn thành phố Vinh

(Baonghean.vn) - Hướng tới kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954/ - 7/5/2024), ngày 3/5, đoàn công tác Bộ Tư lệnh Quân khu 4 do đồng chí Đại tá Phạm Văn Đông - Phó Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 4 làm trưởng đoàn đã đến thăm, tặng quà các chiến sĩ Điện Biên trên địa bàn thành phố Vinh.

Về vùng quê không còn chó thả rông ở Nghệ An

Về vùng quê không còn chó thả rông ở Nghệ An

(Baonghean.vn) -Mặc dù quy định cấm chó thả rông đã có từ năm 2017, nhưng từ đó đến nay, dường như các địa phương vẫn loay hoay tìm cách xử lý, chó thả rông đã trở thành vấn nạn. Trong khi đó, tại Nghệ An có một vùng quê, suốt 6 năm qua, gần như không còn bóng dáng con chó nào ngoài đường.

Huyện Thanh Chương cần khẩn trương hướng dẫn các CLB dân ca ví, giặm cấp xã tiếp cận chính sách hỗ trợ

Huyện Thanh Chương cần khẩn trương hướng dẫn các CLB dân ca ví, giặm cấp xã tiếp cận chính sách hỗ trợ

(Baonghean.vn) - Trong khi hầu hết các câu lạc bộ dân ca cấp xã hoạt động hiệu quả trên địa bàn tỉnh đều được kiện toàn để tiếp cận với chính sách hỗ trợ theo tinh thần Nghị quyết 29/2021/NQ-HĐND tỉnh thì đến nay một số CLB trên địa bàn huyện Thanh Chương vẫn chưa được tiếp cận.

Sẵn sàng cho màn diễu binh hàng không tại Lễ kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ

Sẵn sàng cho màn diễu binh hàng không tại Lễ kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ

Sau khoảng 2 tuần khẩn trương luyện tập, đến nay các tổ bay của Trung đoàn 916, Sư đoàn 371, Trung đoàn 930, Sư đoàn 372 và Trung đoàn 917, Sư đoàn 370 (Quân chủng Phòng không Không quân, Bộ Quốc phòng) đã sẵn sàng cho cuộc diễu binh, diễu hành phục vụ Lễ kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ.

Điều tra vụ ruộng lúa chết cháy nghi bị phá hoại ở Thanh Chương

Điều tra vụ ruộng lúa chết cháy nghi bị phá hoại ở Thanh Chương

(Baonghean.vn) -Sau khi được tòa án tuyên thắng kiện, lấy lại được ruộng thì chỉ không lâu sau, trên thửa ruộng đó xuất hiện nhiều chông sắt bị kẻ xấu cắm. Khi mà cơ quan chức năng vẫn chưa tìm ra được thủ phạm, thì trong quá trình canh tác, ruộng lúa này lại nghi bị phá hoại một lần nữa.

Tháng Công nhân 2024: Phát huy sức mạnh "Đoàn kết công nhân"

Phát huy sức mạnh đoàn kết trong Tháng Công nhân 2024

(Baonghean.vn) - Với chủ đề "Đoàn kết công nhân - Triển khai nghị quyết", Tháng Công nhân của Công đoàn Nghệ An đã được xây dựng với nhiều hoạt động sáng tạo khác biệt, khẳng định vai trò của tổ chức và vị thế của giai cấp công nhân.

Những câu chuyện hào hùng về một thời để nhớ…

Những câu chuyện hào hùng về một thời để nhớ…

(Baonghean.vn) - Chiến tranh đã lùi xa nhưng ký ức về những năm tháng hào hùng của một thời hoa lửa vẫn còn vẹn nguyên trong tâm trí những người lính năm nào. Nhớ về tình đồng đội là động lực để họ viết tiếp bản hùng ca trên chặng đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn hiện nay.

Các CLB dân ca ví, giặm ở Nghệ An 'đi tắt đón đầu' khi tiếp cận chính sách hỗ trợ

Các CLB dân ca ví, giặm ở Nghệ An 'đi tắt đón đầu' khi tiếp cận chính sách hỗ trợ

(Baonghean.vn) - Nghị quyết 29/ 2021/NQ – HĐND, ngày 09/12/2021 của Hội đồng nhân dân tỉnh quy định chính sách hỗ trợ đối với nghệ nhân, CLB trong lĩnh vực di sản văn hoá phi vật thể được ban hành như một "bầu nước mát" đối với những người hoạt động trong các CLB dân ca trên địa bàn tỉnh.

Bản đồ

Hướng về các ngày lễ lớn của dân tộc, thế hệ trẻ gửi nhiều thông điệp về tình yêu đất nước

(Baonghean.vn) - Những ngày tháng Tư lịch sử, đất nước hướng về các ngày lễ trọng đại: Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, 70 năm chiến thắng Điện Biên Phủ. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, những hình ảnh hào hùng đó một lần nữa lại được thế hệ trẻ tái hiện với nhiều thông điệp ý nghĩa.

Có một miền xanh Diên Lãm

Có một miền xanh Diên Lãm

(Baonghean.vn) - Thăm rừng bản Hốc, cá mát khe Cướm, làng bản bên những ruộng bậc thang, những cây thị, cây xoài cổ thụ nghìn năm..., nhưng ấn tượng nhất trong chúng tôi vẫn là màu xanh của Diên Lãm, thấy nơi đây xứng để gọi là miền xanh.