.

Món chẻo chấm xôi từ quả cây rừng của người Thái

.

(Baonghean.vn) - Thể hiện rõ nét sự độc đáo trong văn hóa ẩm thực của đồng bào Thái phải nói đến món chẻo chấm xôi được làm từ quả cây rừng.

 

1.	Người Thái ở Tương Dương gọi là có chả uốm (Tức là cây chả uốm), đây là loại cây thân gỗ, cây to cao, tán lá rộng, nhiều cây có chiều cao tới 20-30m. Ảnh: Đình Tuân
Theo cách gọi của người Thái thì đây là cây mặc chả uốm, loại cây thân gỗ, tán lá rộng, có chiều cao tới 20-30m. Ảnh: Đình Tuân

 

2.	Do đây là loại cây có thân to và cao nên người dân chủ yếu đợi quả rụng xuống để nhặt, chứ rất ít người trèo lên để hái quả (Mặc chả uốm trông khá giống với quả xoan đâu) Nhặt xong sẽ đưa xuống khe suối chà xát cho lớp vở bên ngoài bong ra để lấy mỗi hạt phía trong rồi đưa về phôi khô. Nếu như hái ngay quả chưa bị úng nát vở ngoài thì phải đưa về ủ trong nồi hoặc bao bóng, khi nào vỏ ngoài úng ra khi đó đưa đi chà xát.  Ảnh: Đình Tuân
Cây thường cho quả vào mùa Thu, tuy nhiên do đặc điểm cây cao nên người dân chủ yếu đợi quả rụng xuống để nhặt. Quả mặc chả uốm sau đó được đưa chà xát cho lớp vỏ bên ngoài bong ra để lấy mỗi hạt phía trong rồi đưa về phơi khô. Nếu như hái quả chưa bị úng nát vỏ ngoài thì phải đưa về ủ trong nồi hoặc bao bóng, khi nào vỏ ngoài úng ra khi đó mới đưa chà lớp vỏ bên ngoài. Ảnh: Đình Tuân

 

3.	Mặc chả uốm (Quả chả uốm) sau khi đã lột bỏ lớp vởi bên ngoài. Ảnh: Đình Tuân
Mặc chả uốm sau khi đã lột bỏ lớp vỏ bên ngoài, có thể dùng ngay, cũng có thể cất trữ hàng năm trời. Ảnh: Đình Tuân

 

5.	Để lúc đạp không bị văng vãy thì họ lấy một thanh nứa nhỏ uống quang, trước khi đập. Ảnh: Đình Tuân
Để chế biến món chẻo, trước tiên phải dùng búa để đập nát lớp vỏ cứng bên ngoài rồi lấy hạt nhân phía trong. Ảnh: Đình Tuân

 

7.	Hạt nhân sau khi đã được bóc tách lớp vở cứng bênh ngoài. Ảnh: Đình Tuân
Hạt nhân sau khi đã được bóc tách lớp vỏ cứng bên ngoài trong như hạt ngô, có vị bùi. Ảnh: Đình Tuân

 

8.	Tiếp đến bỏ các gia vị như mì chính, muối hoặc bột xúp sau đó giã nát hạt nhân mặc chả uốm. Như vậy đã thành đã có chẻo để chấm xôi. Ảnh: Đình Tuân
Gia vị để chế biến món chẻo khá đơn giản, mặc chả uốm được trộn lẫn các gia vị gồm mì chính, muối hoặc bột xúp, sau đó giã lẫn với nhau đến khi nhỏ nát, như vậy đã có món chẻo. Ảnh: Đình Tuân

 

món chẻo chấm xôi. Ảnh: Đình Tuân
Người Thái rất thích chấm xôi với chẻo được làm từ mặc chả uốm, vì khi chấm nó có vị béo, bùi rất riêng. Tuy nhiên, món chẻo mặc chả uốm chấm xôi thường được chế biến để ăn vào dịp lễ, tết, bởi thực tế quả chả uốm hiện nay rất hiếm. Ảnh: Đình Tuân

                                                                                                                                                 Đình Tuân                                                   

 
;
.
.